به گزارش خوزستان فردا،  وقتی در یک جمع دوستانه یا خانوادگی، یا حتی در مکان‌های عمومی کودک لوسی را می‌بینیم که باعث آزار دیگران می‌شود یا اعصاب پدر و مادرش را به هم می‌ریزد، بیشتر از همیشه به این فکر می‌افتیم که چه کار کنیم فرزندانمان لوس تربیت نشوند؟در این زمینه کلام بزرگان، بسیار روشنگر و راهگشاست. دکتر «مریم فرضی» کارشناس تربیتی، بر اساس این بیانات، دربارهٔ این مسئلهٔ تربیتی توضیح می‌دهد.

الگویی بهشتی برای ارتباط با فرزندان

فرضی ابتدا به تعبیر لطیفی از مرحوم آیت‌الله حائری شیرازی در کتاب «راه رشد»، جلد چهارم (صفحات ۱۷۵ تا ۱۸۰)، اشاره می‌کند؛ ایشان می‌فرمایند که اهل‌بیت علیهم‌السلام از ابتدای ازدواج یا تولد فرزند، کار بزرگی انجام می‌دادند و آن «ظرفیت‌سازی» بود.ظرفیت‌سازی یعنی کودک به‌گونه‌ای تربیت شود که حتی اگر، مثلاً در حالی که جدّش در حال خطبه خواندن است، بر دوش او سوار شود، ظرفیت آن را داشته باشد و دچار غرور یا بی‌ادبی نشود.ایشان در ادامهٔ همین کتاب و در همان صفحات بیان می‌کنند «به حدیث کساء توجه کنید؛ آنجا که نوه به مادر می‌گوید “السَّلامُ عَلَیْکِ یا اُمّاهُ” و مادر پاسخ می‌دهد “عَلَیْکَ السَّلامُ یا قُرَّهَ عَیْنى وَ ثَمَرَهَ فُؤادى”. سپس می‌فرمایند این، رابطهٔ بهشتیان با یکدیگر است و الگویی برای ماست تا با فرزندان خود چنین رفتار کنیم.»

محبت «غذای عادی» باشد، کودک لوس نمی‌شود

این کارشناس تربیتی در ادامه توضیح می‌دهد «در تربیت، یک قانون وجود دارد و آن این است که پدر و مادر باید به فرزند خود معرفتی بدهند که وقتی باران محبت بر او سرازیر می‌شود، تبدیل به سیل نشود.»به تعبیر مرحوم آیت‌الله حائری شیرازی، یعنی «باید ظرفیت روحی کودک را به‌گونه‌ای افزایش داد که اگر به او محبت کردیم، لوس نشود و این محبت به‌صورت سیل‌آسا او را دچار طغیان نکند.»ایشان تأکید می‌کنند که «اگر از ابتدا محبت را به کودک بچشانیم تا ظرفیت جذب آن را پیدا کند، وقتی محبت می‌بیند، لوس و نُنُر نمی‌شود. لوس شدن، به این دلیل است که محبت برای او “غذای غیرعادت” است.»

«نور چشمی»هایی که لوس نمی‌شوند!

بنابراین به گفتهٔ فرضی باید دقت کنیم «اگر کودک را تحقیر کنیم، به او تشر بزنیم و بعد محبت کنیم، این محبت برای او ناآشنا و ناهماهنگ است و آن را پس می‌زند. در نتیجه، باید به‌تدریج و آرام‌آرام به کودک محبت کنیم تا کم‌کم بتواند محبت‌پذیر شود.»اینکه پدر و مادر بتوانند به فرزند خود بگویند «نور چشم من» و در عین حال کودک لوس نشود، نیازمند تلاش و تربیت صحیح است. مرحوم حائری در روش محبت به فرزند بر همین نکته تأکید دارند.

به نام «چشم و دل‌سیری»، به کام «لوس‌پروری»

در روایات رسیده از اهل‌بیت علیهم‌السلام هم توصیه‌های فراوانی وجود دارد مبنی بر اینکه فرزندان خود را لوس نکنید.فرضی روایتی نقل می‌کند که «روزی امام باقر علیه‌السلام فرمودند “بدترین پدران، پدرانی هستند که فرزند خود را بیش از حد لوس بار می‌آورند.”؛ این پدران هرچه کودک بخواهد برای او فراهم می‌کنند و تصورشان این است که اگر این کار را نکنند، فرزندشان دچار عقده خواهد شد.»اینجا لازم است تأکید شود که پدر و مادرهایی که چنین نگرشی دارند، یعنی هر چیزی را که فرزندشان می‌خواهد برای او فراهم می‌کنند تا به‌اصطلاح «چشم و دلش سیر شود» و در آینده چیزی در دلش نماند باید بدانند که «هیچ تضمینی وجود ندارد که با فراهم کردن همهٔ امکانات، کودک قانع شود و دیگر خواسته‌ای نداشته باشد.»

بگذارید کودک با مشکلات آشنا شود

بر اساس بررسی‌های تربیتی و به توصیهٔ فرضی «اشکالی ندارد که گاهی کودک از عملکرد خود ناراحت شود یا حسرت فرصت‌های از دست‌رفته را بخورد و به این فکر کند که می‌توانسته بیشتر تلاش کند. این نگرانی‌ها، اگر در کنار حمایت پدر و مادر باشد، باعث رشد روحی کودک می‌شود و او را فردی قوی‌تر می‌کند.»در مقابل، به اعتقاد این کارشناس تربیتی «والدینی که هرچه کودک می‌خواهد برای او فراهم می‌کنند، در مسیر رشد او اختلال ایجاد می‌کنند. همان‌گونه که در روایت آمده، بدترین پدر و مادرها کسانی هستند که علاقهٔ بیش از حدشان به فرزند، آنها را به افراط می‌کشاند.»